Made in Vlaanderen: een garderobe uit eigen streek

Lokale kledingproductie. Een lokale, veerkrachtige economie draait om meer dan alleen maar voedsel en energie. Rebecca Burgess stampte in Californië op een jaar tijd een alternatieve, regionale distributieketen voor textiel en kleding uit de grond. Dankzij een uniek verbond van landbouwers, herders, ontwerpers, kleermakers en consumenten werd de geglobaliseerde textiel- en mode-industrie een hak gezet. Hetzelfde systeem kan ook op vele andere consumentengoederen worden toegepast.

Nog niet zo heel lang geleden werd een groot deel van wat we in de winkel konden kopen lokaal of regionaal geproduceerd: voedsel, kleding, meubels, bouwmaterialen, elektrische apparaten, noem maar op. Vandaag komen al deze producten meestal van ver weg. Niet omdat dat betere producten oplevert, maar omdat het veel goedkoper is: onze spullen worden gemaakt in landen waar arbeid haast niets kost en waar niemand zeurt over milieuvervuiling. Dat levert de fabrikanten meer winst op en de klanten meer producten – globalisering heeft alles goedkoper gemaakt.

Maar de duistere kant van dat succesverhaal – slavenarbeid, ecologische rampspoed, sociale ontwrichting – zien we niet. Bovendien steunt het hele systeem op een continue toevoer van grote hoeveelheden goedkope fossiele brandstoffen. Zonder goedkope scheepsbrandstof, geen goedkope t-shirts uit Cambodia. Zonder goedkope kerosine, geen goedkope boontjes uit Afrika. Met andere woorden: als er op een dag een (tijdelijk) einde komt aan de toevoer van goedkope fossiele brandstoffen, zijn we de pineut.

Werk in eigen streek

Het zou dus geen slecht idee zijn om alvast levensnoodzakelijke producten opnieuw dichter bij huis te produceren. Dat zou onze samenleving beter bestand maken tegen een onderbreking in de globale distributieketen omwille van oorlog, politiek spierballengerol, noodweer of ander onheil. We zouden ook flink wat olie besparen omdat lokaal gefabriceerde producten over veel kortere afstanden worden vervoerd. Lokale productie brengt ook jobs met zich mee. Bovendien zouden we de ogen niet kunnen sluiten voor de sociale en ecologische omstandigheden van het productieproces. Het logische nadeel is dat producten een stuk duurder zouden worden. Belgen en Nederlanders zijn niet bereid te werken voor 1 euro per dag.

—————————————————————————————

Je moet niet per se groenten of fruit kweken om je schouders onder een duurzame economie te zetten

—————————————————————————————

Op dit moment kan lokale productie op economisch vlak onmogelijk concurreren met het globale productiesysteem, dat altijd goedkoper kan leveren – ondanks de grote afstand. Politieke maatregelen zouden daar verandering in kunnen brengen, al lijkt het niet verstandig om daar op te gaan zitten wachten. Maar consumenten kunnen ook het heft in eigen handen nemen met de oprichting van een coöperatie: ze investeren samen in lokale productie omdat ze daar de (niet-materiële) voordelen van in zien.

Door de gemeenschap ondersteunde boerderijen

Zowel in België als in Nederland zijn op die manier al verschillende initiatieven gestart waarbij consumenten en landbouwers samen een alternatieve productie- en distributieketen opzetten voor landbouwgewassen (groenten, fruit, vlees, brood, zuivel). De boeren garanderen de consumenten (organisch geteeld) voedsel en de consumenten garanderen de boeren een afzetmarkt, en dus een inkomen.

Voedselteams

Veel van deze initiatieven zijn gegroepeerd onder de term “community supported agriculture” of CSA. Wereldwijd zijn er sinds 1984 zo’n 17.000 van deze boerderijen opgericht, vooral in de Verenigde Staten. In Vlaanderen dook de eerste CSA-boerderij pas op in 2007, maar intussen zijn er al negen.

Bij deze initiatieven gaat de steun die de consument aan de boerderij verleent, soms verder dan alleen maar het garanderen van een afzetmarkt. Er wordt bijvoorbeeld ook meegeholpen bij de oogst of het wieden van onkruid – omwille van het sterk seizoensgebonden karakter is het voor een landbouwer soms erg moeilijk om voor de oogst en het wieden voldoende werkkrachten te vinden. Ook de Belgische voedselteams brengen consumenten en landbouwers samen.

Fibershed mapIn Nederland zijn gelijkaardige initiatieven ook onder andere benamingen opgericht, zoals Pergola of de Groene Volksverzekering. Deze scriptie (pdf) geeft een mooi overzicht van de Nederlandse situatie in 2008.

Kledingproductie in België en Nederland

Soortgelijke projecten zouden ook in België en Nederland kunnen worden opgezet . Uiteraard heeft elke regio zijn sterktes en zwaktes, en zijn eigen specialiteiten. België produceert bijvoorbeeld nog steeds veel vlas, een grondstof voor linnen. Het grootste deel daarvan wordt, vaak na een eerste bewerking, uitgevoerd naar China. Daar wordt het tot lakens en kleding verwerkt, die dan vervolgens (onder andere) opnieuw in België op de markt komen.

Die omweg levert goedkopere producten op, maar ook alle eerder besproken nadelen. Die schakel in het productieproces lokaal uitvoeren zou ons werkgelegenheid opleveren en ons dwingen om de bewerking van het linnen milieuvriendelijk uit te voeren – de ecologische schade die de textielindustrie aanricht in de derde wereld wordt bij ons immers niet aanvaard.

Lokaal geproduceerde zonnepanelen?

Er zouden ook lokale productie- en distributieketens kunnen worden opgezet voor andere gebruiksgoederen, zoals meubels, cosmetica of schoonmaakmiddelen. Lokaal gesteunde reperatiecentra zijn ook haalbaar en bijzonder nuttig. Natuurlijk is een honderd procent lokale of regionale economie een illusie. De internationale handel is geen uitvinding van de Industriële Revolutie. Er zijn nu eenmaal grondstoffen en producten die alleen maar in bepaalde gebieden te vinden zijn. Je kan bijvoorbeeld geen koffie telen in Belgie of Nederland. Ook een door consumenten gesteunde, lokale productie van zonnepanelen of computerchips zal niet voor morgen zijn, omdat de fabricage ervan erg complex is en exotische grondstoffen vraagt.

Kris De Decker

Lees meer op:

http://www.lowtechmagazine.be/2012/02/made-in-vlaanderen-een-garderobe-uit-eigen-streek.html

Dit bericht werd geplaatst in Duurzaam, Economie, Energie en Klimaat, Innovatie, Natuur, Nieuwe Business Modellen, Technologie, Toekomst, Wetenschap en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s